با بررسى متون تاریخى و تحلیلهاى حقوقى مىتوان به این نتیجه رسید که در هر منطقه یا هر دورهاى که امکان اعمال حاکمیت دولت مطرح نبوده مجازاتها بیشتر به صورت انتقام فردى و به وسیله جنگهاى خصوصى اعمال میشد؛ به گونهاى که گاه در مقابل قتل یک نفر از یک قبیله دهها نفر از قبیله قاتل به وسیله قبیله مقتول کشته مىشدند و چه بسا موجب ادامه انتقام قتل جنگ و خونریزى در سالیان متمادى مىشد ولى در هر دوره یا منطقهاى که دولت اعمال حاکمیت مىکرد براى اعمال مجازاتها از روشهاى نسبتا معتدلترى استفاده مىشد گرچه در بعضى از دورانهاى تاریخ این مجازاتها بسیار خشن و وحشیانه بودهاست.
به هر حال در این نوشتار به بررسى سابقه تاریخى مجازات در اقوام و ملل گذشته؛ یعنى بابل ، آشور و پارس در زمان حکومت هخامنشیان، ساسانیان ، صفویه و قاجاریه و ژاپن و اروپاى بعد از رنسانس پرداخته میشود: